Lojistik  Bütçesi ve Önemi
Atilla Yıldıztekin

Atilla Yıldıztekin

Lojistik

Lojistik  Bütçesi ve Önemi

25 Mayıs 2017 - 09:55 - Güncelleme: 25 Mayıs 2017 - 17:15

Dünya Gazetesi için Lojistik Yazısı                                  

Lojistik  Bütçesi ve Önemi

Yönetimin  temelinde yatan şey planlamadır. Yöneticiler gelecekte yapılmasını istedikleri işleri planlayan kişiler olarak nitelendirilirler. Bütçeler hazırlamak, iş planları yapmak, kısa ve uzun dönemli hedefler belirlemek, tahminlerde bulunmak yöneticilerin farkında olup veya olmadan yaptıkları işlerdir.

Her plan sonunda bir eyleme dönüşür ve bu eylemin kayıt altına alınması şarttır. Günümüzde bu kayıt altına alma işlemlerini, operasyonlarımızın yapıldığı noktalarda, ham bilgi (data) olarak sistemimize işleriz. Yazılımlar bir yandan gelen bilginin dijital olarak alınması, diğer yandan bu ham bilgilerin çeşitli önermelerden geçerek bilgi (informasyon) hatta eylem planı olmasına  fırsat sağlamaktadır.

Bilgi geçmiş dönemdeki tahminlerimizi yorumlamamıza yararken; bir yandan da plan yapmamıza ve yeni eylemler oluşturmamıza yardımcı olur ve döngü tamamlanır. Buna kontrol diyoruz. Tüm kontrol süreçleri kısa dönemli tahminlerle başlar. Tahmin ise lojistikte son derece zor yapılabilen bir operasyondur. Lojistik tahminlerin gerçekleşmesi önce üretim tahminlerinin, sonra satış tahminlerinin doğru yapılmasına bağlıdır. Bu adımlarda oluşacak olan değişimler, bir kamçı etkisi yaratarak lojistik hizmetlerde büyük sapmalara neden olmaktadır. Lojistik süreçler belirlendikçe, zaman önemli bir kriter olmaya başladıkça, ölçekler büyüdükçe, değişim hızlandıkça, değişim süresi kısaldıkça eldeki tahmin bilgisinin etkisi azalmaktadır. Hedef de bunları sağlamak olmalıdır. Lojistik sürecin her noktasından bilgi aktarılmaya başladığı zaman müdahale süresi kısalmakta, müdahale ölçeği düşmekte ve tahminlerle fiili durum arasındaki fark azalmaktadır. İstenilen de budur.

Tahmin genellikle planlama hatalarının azaltılması amacıyla yapılmaktadır. Lojistikçilerin tahminlerini yaparken diğer servis hizmetlerini aksatmadan,  ürün hareketinin  ekonomik ölçeği yaratacak şekilde yerine getirilmesini  planlamaları gerekmektedir. Doğru bir tahmini oluşturan faktörleri belirlemek şarttır. Geçmiş yıl işlemleri ve üst yönetimin artış talebi ile yapılan üretim, satış veya hizmet tahminleri başarısız olmaktadır. Tahminlerin % 100 doğru çıkması olanağı yoktur, ancak sapmaların azaltılması da bir başarıdır. Tahminleri etkileyen faktörler şu şekilde tanımlanmaktadır. Tahmin bu faktörlerin belli bir periyot için çarpımı ile bulunmaktadır. Her iş kolu için faktörler değişiklik gösterebilmektedir.

  1. Ana talep miktarı. Uzun dönem taleplerin belli bir periyot içine düşen miktarıdır. Mevsimsellikten, kampanyalardan, gelişmeden ayıklanmış miktar olarak belirlenmektedir.
  2. Beklenti. Uzun dönemli olarak pazarda beklenen artma veya azalma olarak tanımlanmaktadır. Üretim, satış ve hizmet kapasitesindeki artış da bu gruba girmektedir.
  3. Mevsimsellik. Periyodik bir zaman süresi içinde tekrar eden, talepteki artma ve azalma oranlarıdır. Yaz-kış veya yıl başı-yıl ortası gibi faktörlerdir.
  4. Ekonomik değişim. Bir yılı aşan süreli ekonomik gelişmelerdir. Her 3-4 yılda bir ekonomik iyileşme veya bozulma beklentileri önceden bilinmektedir.
  5. Kampanyalar. Kısa dönemli tahminleri yaparken o dönem için uygulanacak kampanyalar da tahminlerin içine bir faktör olarak girmelidir. Kampanyalar sırasında artan iş talebi kampanya bitiminde birden bire azalmaktadır.
  6. Düzensizlikler. Bu kalem süreç içinde beklenmedik olayları kapsamaktadır. Kaza, çalınma, rakip kampanyaları bu alan içine girmektedir.

Bütün bu faktörleri bilmek bile tahminlerin uzun dönemli yapılması ve periyodik olarak revize edilmemesi durumunda ortaya çıkan hataları azaltmayacaktır. Tahmin belli bir t zamanındaki bilgilerimizle yapılan ve ileri dönük beklentileri ortaya koyan bir operasyondur. Tahminlerin zaman limitlerinin kısalması, sıklığı ve revizesi yöneticiler için büyük bir kolaylık ortaya çıkartmaktadır. Doğruya yakın tahmin, başarılı yönetimim temelidir. Bunu sağlamak için de tahminlerin yıllık, 6. ayda revize edilir tahminler şeklinde değil aylık, hatta haftalık yapılması ve her ay, her hafta gelecek periyodun tamamının revizyonu şeklinde düzenlenmesi gerekmektedir.

Günümüzde biri çok iş yerinde rastladığımız gibi, yıllık tahminler ve buna dayalı bütçeler çalışanların performanslarına temel teşkil etmektedir. Bütçe ve tahminler eleman performansı için yapıldığı takdirde çalışanın iş verimini değil, tahmin yapanın falcılık yetisini ölçmektedir. Tahmin ve bütçe bir yönetim aracıdır ve her çalışanın neler yapması gerektiğini gösteren bir çalışma haritası olmalıdır. Yönetici de bu harita üzerinde çalışanların nerde olduklarını on-line kontrol eden ve nereye en kısa zamanda gidebileceklerini belirleyen kararları alan bir rejisör olmalıdır.

Elemanlarımızı hayali bütçelerle değerlendirmek yerine onlara kendilerini geliştirebilecekleri, verimlerini arttırıcı kriterler belirleyip, performanslarını her an ölçülebilir hale getirmeyi öneriyorum. Yılda bir kere geçmiş döneme bakarak değerlendirmek yerine, her anının değerlendirecek sistemler kurmayı öneriyorum. Tahminleri ve bütçeleri de yöneticilere bırakıyorum. İşlerini tepeden görerek yönetebilmeleri için.

 

Atilla Yıldıztekin

atilla@yildiztekin.com

0 532 215 6818

 

.

Bu yazı 278 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar

', 'auto'); ga('send', 'pageview');